Vỏ bưởi và tinh bưởi (Exocarpium Citri Grandis) – công dụng và bài thuốc dân gian

79 / 100

Vỏ Bưởi và Tinh Bưởi, đều được thu từ cây bưởi, một loại cây trồng phổ biến với quả to và hương vị đặc trưng. Vỏ bưởi không chỉ là phần bảo vệ quả bên ngoài mà còn chứa nhiều tinh chất quý giá. Tinh bưởi, chiết xuất từ vỏ bưởi, thường được sử dụng trong các sản phẩm thực phẩm, mỹ phẩm và y học.

  • Tên gọi khác: Vỏ quả bưởi
  • Tên khoa học: Exocarpium Citri Grandis
  • Họ: Rutaceae (họ Cam chanh)
  • Tên tiếng Anh: Pomelo Peel, Grapefruit Peel
  • Tên tiếng Trung: 柚子皮 (Yòuzi pí)
Vỏ bưởi và tinh bưởi - công dụng và bài thuốc dân gian
Vỏ bưởi và tinh bưởi – công dụng và bài thuốc dân gian

1. Xuất Xứ và Phân Bố

Vỏ Bưởi có nguồn gốc từ Đông Nam Á và được trồng phổ biến ở nhiều khu vực có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Ở Việt Nam, cây bưởi phát triển mạnh mẽ ở nhiều tỉnh, thành từ Bắc vào Nam. Những vùng nổi tiếng với cây bưởi có thể kể đến như Năm Roi ở Vĩnh Long, bưởi Đoan Hùng ở Phú Thọ, và bưởi Da xanh ở Bến Tre. Cây bưởi thích hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới, đất phù sa màu mỡ, thoát nước tốt.

2. Đặc Điểm Hình Thái

  • Đặc điểm hình thái:
    • Kích thước: Cây bưởi có thể cao từ 5-15 mét.
    • Lá: Lớn, hình bầu dục, màu xanh đậm.
    • Hoa: Màu trắng, hương thơm nhẹ.
    • Quả: Có kích thước lớn, vỏ dày và thường màu xanh hoặc vàng.
  • Bộ phận dùng làm thuốc:
    • Vỏ bưởi: Phần vỏ ngoài của quả bưởi, bao gồm cả lớp vỏ màu xanh hoặc vàng bên ngoài và phần múi trắng bên trong. Vỏ bưởi thường được phơi khô hoặc sấy khô để sử dụng làm thuốc.
    • Tinh dầu bưởi: Được chiết xuất từ vỏ bưởi, thường qua quá trình chưng cất hơi nước. Tinh dầu bưởi chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe và sử dụng trong nhiều sản phẩm hương liệu và mỹ phẩm.

3. Thành Phần

Thành phần hoá học:

  • Vỏ bưởi:
    • Hợp chất flavonoid như naringin và hesperidin.
    • Tinh dầu với các thành phần chính như limonene, myrcene, và linalool.
    • Các acid hữu cơ như acid citric và acid ascorbic (vitamin C).
  • Tinh dầu bưởi:
    • Limonene: chiếm phần lớn trong tinh dầu bưởi.
    • Các hợp chất khác như pinene, sabinene, và citral.

Công dụng của từng thành phần:

  • Flavonoid (naringin và hesperidin): Có tác dụng chống oxy hóa, giúp tăng cường sức khỏe của mạch máu, và có thể giúp giảm viêm.
  • Limonene trong tinh dầu bưởi: Có tác dụng chống viêm, chống nấm và kháng khuẩn. Nó cũng được sử dụng trong liệu pháp hương thơm để giảm stress và cải thiện tâm trạng.
  • Myrcene và linalool: Có tác dụng thư giãn, giảm căng thẳng và có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ.
  • Acid citric và acid ascorbic: Cung cấp tác dụng chống oxy hóa và tăng cường hệ miễn dịch.

4. Công Dụng

  • Theo Đông y, y học cổ truyền, y học truyền thống:
    • Vỏ bưởi được sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa, giảm căng thẳng, và điều trị ho. Nó cũng có tác dụng giảm đau, chống viêm.
    • Trong một số bài thuốc, vỏ bưởi được dùng để điều trị các vấn đề về da như mụn trứng cá và gàu.
  • Theo y học hiện đại:
    • Chăm sóc da: Tinh dầu bưởi có tính kháng khuẩn, giúp điều trị mụn trứng cá và làm sáng da.
    • Hỗ trợ tiêu hóa: Flavonoid trong vỏ bưởi hỗ trợ cải thiện quá trình tiêu hóa và giảm triệu chứng đầy hơi, khó tiêu.
    • Stress và mệt mỏi: Mùi hương của tinh dầu bưởi giúp giảm căng thẳng, mệt mỏi.

5. Bài Thuốc Dân Gian từ Vỏ Bưởi và Tinh Bưởi

Vỏ bưởi và tinh dầu bưởi (Exocarpium Citri Grandis) được biết đến với nhiều công dụng trong y học cổ truyền. Dưới đây là 10 bài thuốc phổ biến sử dụng vị thuốc này:

1. Bài Thuốc Giảm Ho

  • Công dụng: Làm dịu cổ họng, giảm ho
  • Phối Hợp Thuốc: Vỏ bưởi khô (Exocarpium Citri Grandis) 10g, lá hẹ (Allium tuberosum) 5g
  • Cách chế biến: Sắc Vỏ bưởi khô và lá hẹ với 600ml nước cho đến khi còn khoảng 300ml, lọc lấy nước để uống.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị viêm cổ họng cấp tính.

2. Bài Thuốc Trị Đau Dạ Dày

  • Công dụng: Làm dịu đau dạ dày
  • Phối Hợp Thuốc: Vỏ bưởi khô 10g, gừng tươi (Zingiber officinale) 5g
  • Cách chế biến: Sắc Vỏ bưởi khô và gừng tươi với 600ml nước cho đến khi còn khoảng 300ml, lọc lấy nước để uống.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống khi có triệu chứng.
  • Lưu ý: Không sử dụng khi bụng đói.

3. Bài Thuốc Trị Đau Đầu

  • Công dụng: Giảm đau đầu, căng thẳng
  • Phối Hợp Thuốc: Vỏ bưởi 10g, hương nhu (Ocimum tenuiflorum) 10g
  • Cách chế biến: Sắc Vỏ bưởi và hương nhu với 600ml nước cho đến khi còn khoảng 300ml, lọc lấy nước để uống.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Tránh sử dụng cho phụ nữ có thai.

4. Bài Thuốc Chống Nghẹt Mũi

  • Công dụng: Giảm nghẹt mũi, thông mũi
  • Phối Hợp Thuốc: Vỏ bưởi khô 10g, lá bạc hà (Mentha) 5g
  • Cách chế biến: Sắc Vỏ bưởi khô và lá bạc hà hoặc xông hơi với hỗn hợp này.
  • Hướng dẫn sử dụng: Sử dụng khi cần.
  • Lưu ý: Không sử dụng quá liều.

5. Bài Thuốc Làm Đẹp Da

  • Công dụng: Dưỡng ẩm, làm đẹp da
  • Phối Hợp Thuốc: Tinh dầu bưởi, dầu dừa (Cocos nucifera)
  • Cách chế biến: Trộn đều tinh dầu bưởi và dầu dừa, sau đó thoa lên da.
  • Hướng dẫn sử dụng: Thoa lên da hàng ngày.
  • Lưu ý: Kiểm tra phản ứng dị ứng trước khi sử dụng.

6. Bài Thuốc Chống Rụng Tóc

  • Công dụng: Giúp tóc chắc khỏe, giảm rụng tóc
  • Phối Hợp Thuốc: Tinh dầu bưởi
  • Cách chế biến: Sử dụng trực tiếp tinh dầu bưởi cho việc massage da đầu.
  • Hướng dẫn sử dụng: Massage da đầu hàng ngày.
  • Lưu ý: Tránh tiếp xúc với mắt.

7. Bài Thuốc Giải Độc Gan

  • Công dụng: Hỗ trợ giải độc gan
  • Phối Hợp Thuốc: Vỏ bưởi khô 15g, Cỏ sữa lá lớn (Euphorbia hirta) 10g
  • Cách chế biến: Sắc Vỏ bưởi khô và Cỏ sữa lá lớn với 1.5 lít nước cho đến khi còn khoảng 750ml, lọc lấy nước để uống.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có vấn đề về mật.

8. Bài Thuốc Trị Mụn Trứng Cá

  • Công dụng: Làm khô mụn, giảm viêm
  • Phối Hợp Thuốc: Tinh dầu bưởi
  • Cách chế biến: Sử dụng trực tiếp tinh dầu bưởi cho việc thoa lên vùng da bị mụn.
  • Hướng dẫn sử dụng: Thoa nhẹ lên vùng da bị mụn.
  • Lưu ý: Tránh sử dụng trên da bị tổn thương.

9. Bài Thuốc Hỗ Trợ Tiêu Hóa

  • Công dụng: Cải thiện tiêu hóa
  • Phối Hợp Thuốc: Vỏ bưởi khô 10g, hoài sơn (Dioscorea opposita) 10g
  • Cách chế biến: Sắc Vỏ bưởi khô và hoài sơn với 600ml nước cho đến khi còn khoảng 300ml, lọc lấy nước để uống sau bữa ăn.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống sau bữa ăn.
  • Lưu ý: Không sử dụng cho người huyết áp thấp.

10. Bài Thuốc Giảm Cân

  • Công dụng: Hỗ trợ giảm cân
  • Phối Hợp Thuốc: Vỏ bưởi khô, trà xanh (Camellia sinensis)
  • Cách chế biến: Pha trà bằng cách ngâm Vỏ bưởi khô và trà xanh trong nước sôi.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày thay thế nước uống thông thường.
  • Lưu ý: Không sử dụng trước khi đi ngủ.

6. Kết Luận

Vỏ Bưởi và Tinh Bưởi không chỉ là phần phụ của trái bưởi mà còn là nguồn thảo dược quý giá, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

 

 

 

 

Chào các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng khi bạn ghé thăm Website của tôi, nơi tôi chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của tôi là mang đến những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân và gia đình mình một cách tốt nhất.

Nếu bạn thấy những bài viết của tôi hữu ích và muốn ủng hộ tôi, hãy để lại những bình luận tích cực hoặc chia sẻ bài viết với bạn bè và người thân của bạn. Điều này không chỉ giúp tôi có thêm động lực để viết nhiều bài viết chất lượng hơn nữa, mà còn giúp lan tỏa kiến thức sức khỏe đến nhiều người hơn.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy muốn ủng hộ tôi hơn nữa, bạn có thể “mời tôi một tách cà phê” bằng cách quét mã QR-code dưới đây để thực hiện giao dịch qua ngân hàng. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều là nguồn động viên lớn lao đối với tôi.

QR Code HealthShop.vn
QR Code HealthShop.vn

Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã dành thời gian đọc và ủng hộ website của tôi. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sức khỏe và chăm sóc bản thân!

Trân trọng,

Bình luận (0 bình luận)